Bread as a Lifeline: A Deep Dive into Flavor, Meaning, and Health
نان: سمبل زندگی، عشق و سلامت
Brödet som livskraft: En djupdykning i smak, mening och hälsa
Ett avsnitt av Sveriges Radios Kropp & Själ, med Ulrika Hjalmarsson Neideman som värd, utforskar brödet som mer än bara mat. Genom en rik blandning av personliga berättelser, vetenskapliga insikter, kulturella reflektioner och praktiska baktips tar programmet lyssnarna på en resa genom brödets värld. Från bagaren Eva Vinges gripande historia om hur brödet räddade henne från depression till vetenskapliga diskussioner om brödets hälsoeffekter och filosofiska tankar om dess roll i samhället, visar detta avsnitt att bröd är en symbol för liv, kärlek och samhörighet.
Evas berättelse: Brödet som räddning
Avsnittet inleds med ett besök på en herrgård utanför Västerås, där bagaren Eva Vinge delar sin djupt personliga historia. Eva, som är född i Polen, flyttade till Sverige och senare till Dubai med sin svenske make. Efter att ha fått sin dotter, nu 13 år, drabbades hon av svår förlossningsdepression. Hon berättar: “Jag låg bara i sängen, gjorde ingenting, hade ingen motivation.” Detta förändrades när hennes man gav henne en tidning om bakning. När hon bläddrade i den väcktes något: “Jag såg ett recept på en ambrosiakaka och tänkte: Wow, det här kan jag göra!” Detta blev starten på hennes resa till att bli bagare.
Eva beskriver bakning som en meditativ handling: “När du knådar degen tänker du, men samtidigt tänker du inte. Du är i nuet.” Hon ser sin surdeg som en levande organism som kräver daglig omsorg, likt ett barn: “Surdegen är som ett husdjur, du kan inte glömma den. Du måste mata den varje dag.” Hon kallar sin surdeg för “mamma” och har en reserv, “lillebror”, i kylen för säkerhets skull.
Eva började som diskare på ett bageri men blev snart bagare. År 2020 tävlade hon i Årets Bagare och kom på andra plats med sina surdegsbröd, som har en krispig skorpa och mjukt inre. Dessa bröd serveras till lunch och middag, medan ett mörkare, sötare bröd med bär och sirap erbjuds till frukost. Hon säger: “Frukostbrödet är som en sockerkaka, enkelt men gott, med fullkornsmjöl, fänkålsfrön och lite sirap.”
Evas historia är också djupt kopplad till hennes familjs historia. Hon berättar om sin far, som överlevde svält i Sibirien som barn tack vare en brödbit han fick av en främling: “Min pappa sa alltid att han bara var hungrig. Den där brödbiten räddade hans liv.” Detta gjorde brödet heligt i hennes familj. Hon tillägger: “Vi kastade aldrig bröd. Även gammalt bröd användes till krutonger eller ströbröd.” Denna respekt för brödet genomsyrar hennes arbete, där hon bakar med kärlek för att sprida glädje: “När jag ser folk äta mitt bröd och njuta, blir mitt hjärta varmt. Det känns som att jag ger dem mat och kärlek.”
Vetenskapliga perspektiv: Bröd och hälsa
Rikard Landberg, professor i livsmedelsvetenskap vid Chalmers i Göteborg, bidrar med vetenskapliga insikter. Han förklarar att bröd, särskilt fullkornsbröd, är en nyckelkälla till energi, fibrer, växtbaserat protein, vitaminer och mineraler: “Spannmål är världens största energikälla, och bröd är ett viktigt sätt att få i sig fibrer och växtbaserat protein.”
Han adresserar också brödets dåliga rykte, kopplat till gluten, viktuppgång och ultraprocessade livsmedel. Landberg betonar att alla bröd inte är likadana: “Vitt bröd, gjort på raffinerat mjöl, kan orsaka snabba blodsockerhöjningar och, vid överkonsumtion, bidra till viktuppgång. Fullkornsbröd, särskilt fiberrika, har positiva hälsoeffekter, som minskad risk för typ 2-diabetes, hjärt-kärlsjukdomar och kolorektalcancer.”
Om gluten säger han: “Gluten är en nyckelkomponent i vete som ger brödet struktur och hjälper degen att jäsa. För de utan glutenintolerans saknas starka bevis för att det är skadligt.” Han nämner forskning i Storbritannien som syftar till att göra vitt bröd nyttigare genom att tillsätta ingredienser som kikärts- eller bönmjöl: “Det är ett sätt att nå dem som föredrar vitt bröd men behöver mer fibrer.” Han kritiserar också att fullkornsbröd ibland felaktigt klassas som ultraprocessat: “Det är olyckligt. Fullkornsbröd är något som hälsomyndigheter rekommenderar.”
Brödet som uttryck för kärlek och hållbarhet
Sébastien Boudet, en känd bagare och surdegsprofil, delar sin passion för bröd: “Bakning är ett sätt att uttrycka kärlek. När du blandar mjöl och vatten med händerna ger du en del av dig själv.” Han ser surdegsbröd, gjort med naturliga mikroorganismer och lång jäsning, som både smakrikare och lättare att smälta: “Den långa jäsningen bryter ner proteiner och näringsämnen, så kroppen kan ta upp dem lättare.”
Boudet reflekterar över kulturella skillnader i brödbakning: “I Sydeuropa bakades lättare bröd med mindre fibrer för att spara energi, medan nordiska bröd var tunga och näringsrika för att möta behoven under korta växtsäsonger.” Hans surdegsbröd kombinerar det bästa av båda: “Det är luftigt som sydeuropeiskt bröd men rikt på fibrer som nordiska bröd.” Han betonar också vikten av hållbara råvaror: “När du köper ekologiskt mjöl investerar du i biologisk mångfald och framtiden.”
Psykologiska perspektiv: Meningsskapande genom bakning
Psykologen och författaren Siri Helle analyserar brödets roll i att skapa mening. Hon ser Evas historia som ett exempel på beteendeaktivering inom KBT: “I depression tappar man kontakten med det som ger mening. En konkret aktivitet som bakning kan återställa den kontakten.” För Eva gav bakandet en anledning att stiga upp och en känsla av tillhörighet.
Helle betonar vikten av narrativa sammanhang: “Eva kopplade brödet till sin familjs historia, till sin fars överlevnad i Sibirien. Det band henne också till mänsklighetens tusenåriga traditioner.” Att se andra njuta av hennes bröd gav henne en djup känsla av syfte: “Mening handlar om att ha något som behöver dig, något som ger struktur.” Hon jämför bakning med andra aktiviteter som trädgårdsarbete eller relationer, som också kan skapa mening.
Praktiska baktips
Eva delar med sig av flera praktiska tips för att baka gott bröd. Hon betonar lång jäsning, minst 24 timmar i kylskåp: “Degen måste få tid att mogna, som vin.” För en krispig skorpa rekommenderar hon att värma ugnen till 250 grader och sedan sänka temperaturen gradvis: “Spraya brödet med vatten eller sätt in en skål med vatten i ugnen för att skapa ånga.” Hon varnar för att överdriven bakning, särskilt för små bullar (över 6–7 minuter), kan torka ut brödet. Hon tillägger: “Använd bra mjöl och havssalt. Enkla men högkvalitativa ingredienser är nyckeln.”
Kulturella och historiska reflektioner
Programmet reflekterar över brödets roll i den svenska kulturen. Ulrika Hjalmarsson Neideman inleder med att beskriva brödets plats: “Det står sällan i centrum vid festmåltider, men det är alltid där.” Hon minns 1970-talets sirapslimpa, en stapelvara till frukost med smör och hushållsost. Hon nämner också surdegsrevolutionen för cirka 15 år sedan, som lockade nya grupper som unga pappor och kreativa personer till bakning.
Avsnittet tar också upp moderna utmaningar, som oro för gluten, viktuppgång och ultraprocessade livsmedel. Men gästerna betonar att bröd, om det väljs och tillagas med omsorg, fortfarande kan vara en viktig del av en hälsosam och hållbar kost.
Sammanfattning: Brödet som livssymbol
Detta avsnitt av Kropp & Själ väver samman brödets många dimensioner: Evas personliga resa, vetenskapliga insikter om hälsa, kulturella reflektioner och psykologiska aspekter av meningsskapande. Gästerna – Rikard Landberg, Sébastien Boudet, Siri Helle och Eva Vinge – bidrar med unika perspektiv som visar att bröd är mer än mat. Det är en symbol för liv, kärlek och samhörighet med naturen och andra människor.
Avsnittet avslutas med en teaser om nästa program om fantomsmärtor och en uppmaning att följa programmet på sociala medier, där ytterligare baktips och bilder på bröden delas. Detta avsnitt inspirerar inte bara till att reflektera över brödets roll utan också till att baka och skapa mening i vardagen.
نان: سمبل زندگی، عشق و سلامت
اپیزود برنامه رادیویی کروپ و شل (بدن و روح) از رادیو سوئد، به میزبانی اولریکا هیالمارسون نیدمن، نان را نهفقط بهعنوان یک ماده غذایی، بلکه بهعنوان یک نماد عمیق از زندگی، معنا، و ارتباط انسانی بررسی میکند. این برنامه با ترکیبی غنی از داستانهای شخصی، دیدگاههای علمی، تأملات فرهنگی و روانشناختی، و نکات عملی نانپزی، سفری چندوجهی به دنیای نان ارائه میدهد. از داستان تأثیرگذار اِوا وینگه، نانوایی که نان او را از افسردگی نجات داد، تا بحثهای علمی درباره فواید و چالشهای نان، و تأملات عمیق درباره نقش آن در فرهنگ و سلامت، این اپیزود نشان میدهد که نان چیزی بیش از یک خوراکی ساده است.
داستان اِوا: نان بهعنوان ناجی زندگی
برنامه با سفری به عمارتی در نزدیکی وستروس آغاز میشود، جایی که اِوا وینگه، نانوا، داستان زندگی خود را با شنوندگان به اشتراک میگذارد. اوا، که اصالتاً لهستانی است، پس از ازدواج با یک مرد سوئدی، ابتدا در سوئد زندگی کرد، اما سرمای این کشور و ناتوانی در صحبت به زبان سوئدی او را به دبی کشاند. در آنجا، پس از به دنیا آمدن دخترش (که اکنون 13 سال دارد)، اوا دچار افسردگی شدید پس از زایمان شد. او میگوید: «من فقط در رختخواب بودم، هیچ کاری نمیکردم، هیچ انگیزهای نداشتم.» این وضعیت تا زمانی ادامه داشت که همسرش مجلهای درباره نانپزی به او داد. ورق زدن این مجله جرقهای در او ایجاد کرد: «دیدم دستور پخت یک کیک آمبروزیا، گفتم وای، من میتوانم این را درست کنم!» این لحظه آغاز سفر او به دنیای نانپزی بود.
اوا پخت نان را مانند یک مراقبه توصیف میکند: «وقتی خمیر را ورز میدهی، فکر میکنی، اما در عین حال فکر نمیکنی. انگار در لحظه هستی.» او خمیر ترشمایه (سوردو) را موجودی زنده میداند که نیاز به مراقبت روزانه دارد، درست مانند یک کودک: «خمیر ترشمایه مثل یک حیوان خانگی است، نمیتوانی آن را فراموش کنی. باید هر روز به آن غذا بدهی.» او حتی به خمیرش لقب «مامان» داده و یک نسخه پشتیبان به نام «برادر کوچک» در یخچال نگه میدارد تا در صورت گم شدن خمیر اصلی، کارش ادامه یابد.
اوا ابتدا بهعنوان ظرفشور در یک نانوایی مشغول به کار شد، اما بهسرعت به نانوا تبدیل شد. او در سال 2020 در مسابقه “نانوای سال” سوئد شرکت کرد و مقام دوم را با نانهای ترشمایهاش که پوستهای ترد و بافتی نرم دارند، کسب کرد. این نانها در وعدههای ناهار و شام سرو میشوند، در حالی که برای صبحانه، نان تیرهتری با طعم شیرینتر، حاوی توتها و شربت، ارائه میشود. او میگوید: «این نان صبحانه مثل کیک اسفنجی است، ساده اما خوشمزه، با آرد کامل، دانههای رازیانه، و کمی شربت.»
داستان اوا عمیقاً شخصی است. او از تجربه پدرش در کودکی میگوید که در سیبری، در میانه جنگ جهانی دوم، از گرسنگی نجات یافت، تنها به لطف تکهای نان که یک غریبه به او داد. اوا نقل میکند: «پدرم همیشه میگفت فقط گرسنه بودم. آن تکه نان زندگیاش را نجات داد.» این تجربه باعث شد که نان در خانواده اوا بهعنوان چیزی مقدس تلقی شود. او میافزاید: «ما هرگز نان را دور نمیریختیم. حتی نان بیات را سرخ میکردیم، کروتون درست میکردیم یا به حیوانات میدادیم.» این احترام عمیق به نان در کار او نیز منعکس شده است، جایی که او با عشق نان میپزد تا شادی را به مشتریانش هدیه دهد: «وقتی میبینم مردم نانم را میخورند و لذت میبرند، قلبم گرم میشود. انگار به آنها غذا و عشق میدهم.»
دیدگاه علمی: نان و سلامت
ریکارد لاندبرگ، استاد علوم غذایی در دانشگاه چالمرز گوتنبورگ، دیدگاه علمی جامعی به موضوع نان ارائه میدهد. او توضیح میدهد که نان، بهویژه نانهای کامل (فولکورن)، یکی از مهمترین منابع انرژی، فیبر، پروتئین گیاهی، ویتامینها و مواد معدنی در رژیم غذایی جهانی است. او میگوید: «اسپانمول (غلات) بزرگترین منبع انرژی در جهان است و نان راهی کلیدی برای دریافت فیبر و پروتئین گیاهی است.»
با این حال، لاندبرگ به شهرت منفی نان در سالهای اخیر اشاره میکند که به دلیل ارتباط با گلوتن، افزایش وزن، و غذاهای فراوریشده ایجاد شده است. او تأکید میکند که همه نانها یکسان نیستند: «نان سفید، که از آرد تصفیهشده تهیه میشود، میتواند باعث افزایش سریع قند خون شود و اگر زیاد مصرف شود، به افزایش وزن منجر میشود. اما نانهای کامل، بهویژه آنهایی که غنی از فیبر هستند، اثرات مثبتی بر سلامت دارند، از جمله کاهش خطر دیابت نوع دوم، بیماریهای قلبیعروقی، و سرطان روده بزرگ.»
او درباره گلوتن توضیح میدهد که این پروتئین کلیدی در گندم به نان ساختار میدهد و به خمیر اجازه میدهد تا گاز را در طول تخمیر حفظ کند. در حالی که افراد مبتلا به بیماری سلیاک یا عدم تحمل گلوتن باید از آن اجتناب کنند، لاندبرگ خاطرنشان میکند: «برای اکثر مردم، شواهد علمی قوی وجود ندارد که گلوتن مضر باشد. بسیاری از مشکلات نسبت دادهشده به گلوتن ممکن است به عوامل دیگر مربوط باشد.» او همچنین به تحقیقات در بریتانیا اشاره میکند که هدفشان بهبود ارزش غذایی نان سفید با افزودن موادی مانند آرد نخود یا لوبیا است تا بدون تغییر طعم و بافت، نان سالمتری ارائه شود: «این تلاشی است برای جلب کسانی که نان سفید را ترجیح میدهند اما به فیبر بیشتری نیاز دارند.»
لاندبرگ همچنین به موضوع غذاهای فراوریشده (اولترا پروسساد) میپردازد که نان گاهی به اشتباه در این دسته قرار میگیرد: «سیستمهای طبقهبندی غذاهای فراوریشده گاهی نان کامل را در کنار غذاهای ناسالم قرار میدهند، که گمراهکننده است. نان کامل توصیهشده توسط سازمانهای بهداشتی است.» او بر اهمیت انتخاب نانهای باکیفیت تأکید میکند و معتقد است که انتقادات علیه نان باید متعادلتر باشد.
نان بهعنوان ابراز عشق و پایداری
سباستین بودِ، نانوا و چهره شناختهشده در زمینه نان ترشمایه، با شور و اشتیاق درباره نان صحبت میکند. او پخت نان را راهی برای ابراز عشق و ارتباط با طبیعت میداند: «نانپزی راهی است برای بیان عشق. وقتی با دستهایت آرد و آب را مخلوط میکنی، انگار بخشی از وجودت را به آن میدهی.» او معتقد است که نان ترشمایه، که با میکروارگانیسمهای طبیعی و تخمیر طولانی تهیه میشود، نهتنها طعم بهتری دارد، بلکه برای هضم نیز بهتر است: «تخمیر طولانی پروتئینها و مواد مغذی را تجزیه میکند، بنابراین بدن راحتتر آنها را جذب میکند.»
بودِ تفاوتهای فرهنگی در نانپزی را بررسی میکند: «در جنوب اروپا، نانها سبکتر و با فیبر کمتر بودند تا انرژی کمتری مصرف کنند، چون منابع غذایی دیگری در دسترس بود. اما در کشورهای نوردیک، به دلیل فصل رشد کوتاه، نانها سنگین و پر از مواد مغذی بودند.» نان ترشمایه او ترکیبی از این دو سنت است: «من نانی درست میکنم که مثل نانهای جنوب اروپا سبک و هوایی است، اما همچنان غنی از فیبر و مواد مغذی مثل نانهای نوردیک.»
او همچنین بر اهمیت انتخاب مواد اولیه باکیفیت تأکید میکند: «وقتی آرد ارگانیک میخری که با روشهای پایدار تولید شده، در واقع در تنوع زیستی و آینده سرمایهگذاری میکنی.» بودِ معتقد است که نان میتواند بخشی از راهحل برای چالشهای زیستمحیطی باشد، بهویژه اگر با غلات محلی و ارگانیک تهیه شود.
روانشناسی نان: معنا و درمان
سری هِله، روانشناس و نویسنده، بعد روانشناختی پخت نان را تحلیل میکند. او داستان اوا را بهعنوان نمونهای از “فعالسازی رفتاری” در درمان شناختیرفتاری (KBT) بررسی میکند: «وقتی در افسردگی هستی، ارتباطت با چیزهایی که معمولاً به تو معنا میدهند قطع میشود. انجام یک فعالیت ملموس مثل نانپزی میتواند این ارتباط را بازسازی کند.» برای اوا، نانپزی نهتنها هدفی برای بلند شدن از رختخواب فراهم کرد، بلکه حس تعلق به چیزی بزرگتر را به او داد.
هِله به اهمیت روایت در ایجاد معنا اشاره میکند: «اوا از طریق نان به تاریخچه خانوادگیاش وصل شد، به داستان پدرش که با یک تکه نان زنده ماند. این او را به سنتهای انسانی چند هزار ساله پیوند داد.» او میافزاید: «دیدن اینکه دیگران از نان او لذت میبرند، به او حس هدف و هویت داد. این حس معنا برای انسانها حیاتی است.» هِله همچنین پخت نان را با فعالیتهای دیگر مانند باغبانی یا روابط انسانی مقایسه میکند که میتوانند به همان اندازه معنادار باشند.
نکات عملی برای پخت نان
اوا نکات عملی متعددی برای پخت نان ارائه میدهد. او تأکید میکند که تخمیر طولانی (حداقل 24 ساعت در یخچال) کلید ایجاد طعمی عمیق و بافتی بهتر است: «خمیر باید فرصت داشته باشد تا بالغ شود، مثل شراب.» برای دستیابی به پوسته ترد، او پیشنهاد میکند که فر را تا 250 درجه سانتیگراد گرم کنید و سپس دما را بهتدریج کاهش دهید. او میافزاید: «میتوانید نان را با آب اسپری کنید یا یک ظرف آب در فر بگذارید تا بخار ایجاد شود. این کار پوسته را ترد میکند.» اوا هشدار میدهد که پخت بیش از حد، بهویژه برای نانهای کوچک (بیش از 6-7 دقیقه)، میتواند نان را خشک کند. او همچنین توصیه میکند از آرد باکیفیت و نمک دریایی استفاده کنید: «مواد ساده اما خوب کلید یک نان عالی هستند.»
تأملات فرهنگی و تاریخی
برنامه به تاریخچه نان در فرهنگ سوئد و جهان نیز میپردازد. اولریکا هیالمارسون نیدمن در مقدمه خود به جایگاه نان در فرهنگ سوئد اشاره میکند: «نان همیشه در کنار غذاهای اصلی است، نه در مرکز توجه، بلکه همیشه حضور دارد.» او به نانهای دهه 70 مانند “سیراپسلیمپا” (نان شربتی) اشاره میکند که با کره و پنیر خانگی، غذای اصلی صبحانه بود. او همچنین به انقلاب نان ترشمایه در سوئد در حدود 15 سال پیش اشاره میکند که گروههای جدیدی مانند پدران جوان و افراد خلاق را به نانپزی کشاند.
برنامه همچنین به چالشهای مدرن نان میپردازد، از جمله نگرانیها درباره گلوتن، افزایش وزن، و غذاهای فراوریشده. با این حال، میهمانان برنامه تأکید میکنند که نان، اگر با دقت انتخاب و تهیه شود، همچنان میتواند بخش مهمی از یک رژیم غذایی سالم و پایدار باشد.
جمعبندی: نان بهعنوان سمبل زندگی
این اپیزود از کروپ و شل با موفقیت ابعاد مختلف نان را در هم میآمیزد: داستان شخصی اوا که نان زندگیاش را نجات داد، دیدگاههای علمی درباره فواید و چالشهای نان، تأملات فرهنگی درباره نقش آن در اجتماع، و دیدگاههای روانشناختی درباره معنای آن. میهمانان برنامه – ریکارد لاندبرگ، سباستین بودِ، سری هِله، و البته اوا وینگه – هر یک دیدگاه منحصربهفردی ارائه میدهند که نشان میدهد نان چیزی بیش از یک غذا است. نان نمادی از زندگی، عشق، و ارتباط با طبیعت و دیگران است.
برنامه با اشاره به اپیزود بعدی درباره “فانتوماسمرتر” (دردهای خیالی) و دعوت به دنبال کردن برنامه در شبکههای اجتماعی به پایان میرسد، جایی که نکات بیشتر و تصاویری از نانهای این اپیزود به اشتراک گذاشته شده است. این اپیزود نهتنها شنوندگان را به فکر کردن درباره نان بهعنوان بخشی از زندگی دعوت میکند، بلکه الهامبخش آنها برای پخت نان و ایجاد معنا در زندگی روزمره است.
Bread as a Lifeline: A Deep Dive into Flavor, Meaning, and Health
An episode of Sveriges Radio’s Kropp & Själ (Body & Soul), hosted by Ulrika Hjalmarsson Neideman, explores bread as far more than just food. Through a rich tapestry of personal stories, scientific insights, cultural and psychological reflections, and practical baking tips, the program takes listeners on a multifaceted journey into the world of bread. From baker Eva Vinge’s moving story of how bread saved her from depression to scientific discussions about its health impacts and philosophical musings on its societal role, this episode reveals bread as a symbol of life, love, and connection.
Eva’s Story: Bread as Salvation
The episode opens with a visit to a manor outside Västerås, where baker Eva Vinge shares her deeply personal story. Originally from Poland, Eva moved to Sweden and later to Dubai with her Swedish husband. After the birth of her daughter, now 13, she fell into severe postnatal depression. She recalls: “I was just lying in bed, doing nothing, with no motivation.” This changed when her husband gave her a magazine about baking. Flipping through it sparked something: “I saw a recipe for an ambrosia cake and thought, ‘Wow, I can make this!’” This moment marked the start of her journey to becoming a baker.
Eva describes baking as a meditative act: “When you knead the dough, you’re thinking, but you’re not thinking. You’re in the moment.” She views her sourdough starter as a living organism requiring daily care, like a child: “The sourdough is like a pet; you can’t forget it. You have to feed it every day.” She calls her starter “mamma” and keeps a backup, “little brother,” in the fridge for safety.
Starting as a dishwasher at a bakery, Eva quickly became a baker. In 2020, she competed in Sweden’s Baker of the Year, earning second place with her sourdough breads, which feature crisp crusts and soft interiors. These are served at lunch and dinner, while a darker, sweeter bread with berries and syrup is offered at breakfast. She says: “The breakfast bread is like a sponge cake, simple but delicious, with whole-grain flour, fennel seeds, and a bit of syrup.”
Eva’s story is deeply tied to her family history. She shares her father’s experience of surviving starvation in Siberia as a child, thanks to a piece of bread given by a stranger: “My dad always said he was just hungry. That piece of bread saved his life.” This made bread sacred in her family. She adds: “We never threw away bread. Even stale bread was used for croutons or breadcrumbs.” This reverence permeates her work, where she bakes with love to bring joy: “When I see people eat my bread and enjoy it, my heart warms. It feels like I’m giving them food and love.”
Scientific Perspectives: Bread and Health
Rikard Landberg, a professor of food science at Chalmers University in Gothenburg, provides a comprehensive scientific perspective. He explains that bread, especially whole-grain varieties, is a key source of energy, fiber, plant-based protein, vitamins, and minerals: “Cereals are the world’s largest energy source, and bread is a vital way to get fiber and plant-based protein.”
He addresses bread’s negative reputation, linked to gluten, weight gain, and ultra-processed foods. Landberg stresses that not all breads are equal: “White bread, made from refined flour, can cause rapid blood sugar spikes and, if overconsumed, contribute to weight gain. Whole-grain breads, especially those rich in fiber, have positive health effects, reducing the risk of type 2 diabetes, cardiovascular disease, and colorectal cancer.”
On gluten, he says: “Gluten is a key protein in wheat that gives bread structure and helps dough rise. For those without gluten intolerance, there’s no strong evidence it’s harmful.” He mentions UK research aimed at making white bread healthier by adding ingredients like chickpea or bean flour: “It’s a way to reach those who prefer white bread but need more fiber.” He also critiques the misclassification of whole-grain bread as ultra-processed: “It’s unfortunate. Whole-grain bread is recommended by health authorities.”
Bread as an Expression of Love and Sustainability
Sébastien Boudet, a renowned baker and sourdough advocate, speaks passionately about bread: “Baking is a way to express love. When you mix flour and water with your hands, you give a part of yourself.” He views sourdough bread, made with natural microorganisms and long fermentation, as both tastier and easier to digest: “Long fermentation breaks down proteins and nutrients, making them more accessible to the body.”
Boudet reflects on cultural differences in breadmaking: “In Southern Europe, breads were lighter and less fibrous to save energy, as other food sources were available. In the Nordic countries, with short growing seasons, breads were heavy and nutrient-dense.” His sourdough blends the best of both: “It’s airy like Southern European bread but rich in fiber like Nordic bread.” He emphasizes sustainable ingredients: “Buying organic flour produced sustainably is an investment in biodiversity and the future.”
Psychological Perspectives: Finding Meaning Through Baking
Psychologist and author Siri Helle analyzes the psychological role of bread. She sees Eva’s story as an example of behavioral activation in CBT: “In depression, you lose connection to what gives meaning. A tangible activity like baking can rebuild that connection.” For Eva, baking provided a reason to get out of bed and a sense of belonging.
Helle highlights the importance of narrative: “Eva connected bread to her family’s history, to her father’s survival in Siberia. It also tied her to humanity’s millennia-old traditions.” Seeing others enjoy her bread gave her purpose: “Meaning comes from having something that needs you, that gives structure.” She compares baking to other activities like gardening or relationships, which can be equally meaningful.
Practical Baking Tips
Eva shares several practical tips for baking great bread. She emphasizes long fermentation, at least 24 hours in the fridge: “The dough needs time to mature, like wine.” For a crisp crust, she recommends heating the oven to 250°C and then gradually lowering the temperature: “Spray the bread with water or place a bowl of water in the oven to create steam.” She warns that overbaking, especially for small rolls (beyond 6–7 minutes), can dry out the bread. She adds: “Use good flour and sea salt. Simple, high-quality ingredients are the key.”
Cultural and Historical Reflections
The program reflects on bread’s role in Swedish and global culture. Ulrika Hjalmarsson Neideman opens by noting bread’s place: “It’s rarely the centerpiece at feasts, but it’s always there.” She recalls the 1970s sirapslimpa, a breakfast staple with butter and cheese. She also mentions the sourdough revolution about 15 years ago, which drew new groups like young fathers and creatives to baking.
The episode addresses modern challenges, like concerns about gluten, weight gain, and ultra-processed foods. However, the guests emphasize that bread, when chosen and prepared with care, remains a vital part of a healthy and sustainable diet.
Conclusion: Bread as a Symbol of Life
This episode of Kropp & Själ masterfully weaves together bread’s many dimensions: Eva’s personal journey, scientific insights about health, cultural reflections, and psychological aspects of meaning-making. Guests Rikard Landberg, Sébastien Boudet, Siri Helle, and Eva Vinge offer unique perspectives, showing that bread is more than food—it’s a symbol of life, love, and connection to nature and others.
The episode ends with a teaser about the next program on phantom pains and an invitation to follow the show on social media, where additional baking tips and images of the breads are shared. This episode not only prompts reflection on bread’s role but also inspires listeners to bake and find meaning in everyday life.
About the Author
